Aralıklı oruç ve uzun süreli açlık akımlarına karşı klinik uzmanlardan hayati uyarılar geldi. Bilim insanları, 36 saati bulan açlık süreçlerinin metabolik sistem üzerinde sinsi bir stres yarattığı ve organ fonksiyonlarını zorladığı konusunda yurttaşları uyardı. Uzmanlar, özellikle son yıllarda popüler hale gelen 36 saatlik açlık periyotlarının vücutta telafisi güç etkilere yol açabileceğini vurguluyor.
Açlık süresi uzadıkça risk artıyor
Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Bilgin, 36 saat boyunca hiçbir şey yememenin vücutta başlattığı süreci anlattı. Prof. Bilgin, "Vücut 12 saat aç kaldıktan sonra glikojen depolarını kullanmaya başlar. 24. saatten itibaren ise yağ asitlerinden keton cisimcikleri üretmeye başlar. Ancak 36. saatte bu adaptasyon mekanizması zorlanır. Kan şekeri düşer, bağışıklık sistemi baskılanır, kortizol ve adrenalin gibi stres hormonları yükselir. Uzun vadede bu durum böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir" dedi.
Uzun süreli açlık uygulayan bireylerde sıklıkla baş dönmesi, halsizlik, konsantrasyon bozukluğu ve uyku düzensizlikleri görüldüğünü belirten Prof. Bilgin, özellikle diyabet, tansiyon hastaları ve hamileler için bu yöntemin riskli olduğunu söyledi.
Bilimsel veriler ne diyor?
Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından 2020-2024 yılları arasında yapılan bir araştırmada, 36 saatlik açlığın metabolik hızı geçici olarak düşürdüğü, kas kaybına neden olabileceği ve bağırsak mikrobiyotasında dengesizlik yaratabileceği tespit edildi. Araştırmaya katılan 500 kişilik grupta, 36 saat aç kalanların ertesi gün aşırı yeme eğilimi gösterdiği ve kalori dengesinin bozulduğu kaydedildi.
Diyetisyen Ayşe Kaya ise aralıklı orucun bilinçsiz uygulandığında yarardan çok zarar getirebileceğini belirterek, "Kişiye özel planlama yapılmadığında, uzun süreli açlık vücudu strese sokar. Özellikle 16:8 yöntemi gibi daha kısa açlık periyotları tercih edilmeli. 36 saatlik açlık, ancak tıbbi gözetim altında ve belirli sağlık koşullarında uygulanabilir" diye konuştu.
Vücudun açlık tepkisini yönetemeyen bireylerde bağışıklık direncinin düştüğünü, enfeksiyonlara yatkınlığın arttığını aktaran uzmanlar, uzun süreli açlık yerine düzenli beslenme alışkanlığı kazanılmasını öneriyor.
