2027-2029 dönemi bütçe çağrısı, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmi süreci başlattı. Tebliğ, On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hedefleriyle uyumlu şekilde makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve stratejik önceliklere göre bütçe hazırlıklarının yapılmasını öngörüyor. Kamu kurum ve kuruluşları, bütçe tekliflerini belirlenen takvim çerçevesinde hazırlayarak ilgili mercilere sunacak.
Bütçe Hazırlık Takvimi ve Yasal Çerçeve
Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğe göre, 2027-2029 dönemi bütçe hazırlık çalışmaları belirli bir takvime bağlandı. Kamu idareleri, harcama programlarını ve gelir tahminlerini içeren bütçe tekliflerini hazırlamakla yükümlü. Tebliğ, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2024-2028 dönemini kapsayan On İkinci Kalkınma Planı çerçevesinde şekillendirildi. Kalkınma Planı'nda yer alan büyüme, istihdam, cari denge, enflasyonla mücadele ve yapısal reform hedefleri, bütçe sürecinin temel referanslarını oluşturuyor. Kurumlar, orta vadeli program ve orta vadeli mali plan ile uyumlu hareket edecek.
Bütçe çağrısı, kamu maliyesinde disiplinin korunması ve kaynak tahsisinde önceliklendirme yapılmasını amaçlıyor. Özellikle deprem sonrası yeniden yapılanma, yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve savunma sanayi gibi alanlara ağırlık verilmesi bekleniyor. Ayrıca, sosyal yardımlar ve eğitim, sağlık gibi temel hizmetlerin sürdürülebilirliği de gözetilecek.
Makroekonomik İstikrar ve Finansal Dayanıklılık Vurgusu
Tebliğin öne çıkan unsurları arasında makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesi yer alıyor. Enflasyonla mücadele, cari açığın azaltılması, rezerv birikimi ve finansal piyasalarda öngörülebilirliğin artırılması hedefleniyor. Bütçe hazırlık sürecinde, kamu gelirlerinin artırılması ve harcamaların rasyonelleştirilmesi için çeşitli tedbirler değerlendirilecek. Vergi adaletinin sağlanması, kayıt dışı ekonominin azaltılması ve kamu harcamalarında verimliliğin artırılması öncelikli başlıklar arasında.
On İkinci Kalkınma Planı'nda öngörülen yapısal reformların bütçeye yansımaları da dikkate alınacak. Eğitim, sağlık, adalet ve güvenlik gibi alanlarda kaliteli hizmet sunumu için kaynak ayrılması; Ar-Ge ve inovasyon desteklerinin sürdürülmesi; KOBİ'lerin ve girişimciliğin teşvik edilmesi bekleniyor. Ayrıca, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yeşil yatırımlara ayrılan payın artırılması planlanıyor.
Kurumlara Yönelik Yükümlülükler ve Süreç
Bütçe çağrısı tebliği, tüm kamu kurum ve kuruluşlarına bütçe tekliflerini hazırlarken uymaları gereken usul ve esasları detaylandırıyor. Kurumlar, stratejik planları, performans programları ve faaliyet raporları ile tutarlı bütçe teklifleri sunacak. Harcama birimleri, ödenek taleplerini gerekçelendirerek tasarruf imkanlarını da raporlayacak. Bütçe teklifleri, ilgili bakanlıklar ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından değerlendirilecek. Nihai bütçe kanunu teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacak ve yasama süreci başlayacak.
Sürecin şeffaf ve katılımcı bir şekilde yürütülmesi için kamu idarelerinin yanı sıra sivil toplum kuruluşları ve sosyal paydaşların görüşleri de alınacak. Böylece, bütçenin toplumsal ihtiyaçlara cevap vermesi ve kaynakların adil dağılımı hedefleniyor.
Arka Plan: On İkinci Kalkınma Planı ve Bütçe İlişkisi
On İkinci Kalkınma Planı, 2024-2028 dönemini kapsayacak şekilde 2023 yılında kabul edilmişti. Plan, Türkiye'nin 2053 vizyonu doğrultusunda sürdürülebilir büyüme, yeşil ve dijital dönüşüm, nitelikli insan kaynağı, afet yönetimi ve ekonomik dayanıklılık gibi eksenlerde hedefler içeriyor. 2027-2029 bütçe dönemi, bu planın son yılı olan 2028'i de kapsadığı için plan hedefleriyle tam uyum gerektiriyor. Bütçe çağrısı tebliği, bu uyumu sağlamak üzere kamu idarelerine yol haritası sunuyor.
Öte yandan, küresel ekonomik konjonktür, jeopolitik riskler ve iç piyasadaki dalgalanmalar bütçe hazırlıklarını etkileyebilecek faktörler arasında. Tebliğ, bu risklere karşı ihtiyatlılık ve esneklik ilkelerini vurguluyor. Kamu maliyesinin sürdürülebilirliği için borçlanma politikaları, faiz dışı denge ve gelir-gider dengesi titizlikle izlenecek.
Bütçe çağrısının Resmi Gazete'de yayımlanması, 2027-2029 dönemi bütçe sürecinin resmen başladığını gösteriyor. Kamu kurumları, belirlenen takvim doğrultusunda tekliflerini hazırlayarak ekonomik istikrar ve kalkınma hedeflerine katkı sağlayacak. Sürecin, On İkinci Kalkınma Planı'nın gerektirdiği yapısal dönüşümü desteklemesi ve Türkiye'nin uzun vadeli refahını artırması bekleniyor.
