Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan 2027-2029 Dönemi Bütçe Çağrısı Tebliği ile üç yıllık bütçe hazırlık süreci resmen başladı. Kamu kurumlarına bütçe tekliflerini hazırlama talimatı gönderilirken, yeni dönemde mali disiplinin korunması, kamu harcamalarında etkinliğin artırılması ve tasarruf önlemlerinin sürdürülmesi temel öncelikler olarak belirlendi.
Bütçe Hazırlık Takvimi ve Kurumlara Çağrı
Tebliğle birlikte tüm kamu idareleri, 2027-2029 yıllarını kapsayan bütçe tekliflerini belirlenen takvim çerçevesinde hazırlamaya başlayacak. Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurumlar, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ilkeler doğrultusunda harcama ve gelir tahminlerini oluşturacak. Süreç, genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici kurumları kapsıyor.
Kurumların bütçe tekliflerini yaz döneminde tamamlaması, ardından teknik inceleme ve görüşmelerin yapılması planlanıyor. Nihai bütçe tasarısı, 2026 yılı sonunda TBMM'ye sunulacak.
Tasarruf Adımı: Harcama Kalemlerinde Sıkı Denetim
Üç yıllık planın öne çıkan unsuru, kamu harcamalarında tasarrufun kalıcı hale getirilmesi. Tebliğde, cari harcamaların kontrol altında tutulması, gereksiz ve öncelikli olmayan harcamalardan kaçınılması, kamu kaynaklarının verimli kullanılması isteniyor. Personel, mal ve hizmet alımları ile yatırım harcamalarında etkinlik artırıcı tedbirlerin uygulanması bekleniyor. Tasarruf tedbirlerinin, enflasyonla mücadele ve mali disiplin hedefleriyle uyumlu şekilde yürütüleceği ifade ediliyor.
Ekonomik Program ve Orta Vadeli Hedeflerle Uyum
Bütçe hazırlık süreci, Orta Vadeli Program (OVP) ve 2027-2029 dönemine ilişkin temel makroekonomik hedeflerle uyumlu ilerleyecek. Kamu kurumlarının bütçe teklifleri, belirlenen büyüme, enflasyon ve istihdam hedefleriyle tutarlı olacak. Maliye politikasının, deprem sonrası yeniden yapılanma harcamaları ile sosyal programlar arasındaki dengeyi gözeterek oluşturulacağı belirtiliyor.
Uzmanlar, tasarruf vurgusunun güçlü olmasının, piyasalara mali disiplin konusunda güven mesajı verdiğini değerlendiriyor. Kamu harcamalarındaki etkinlik artışının, enflasyonla mücadelede ve cari açığın kontrolünde destekleyici bir rol oynaması bekleniyor.
Bağlam: Neden Üç Yıllık Bütçe?
Türkiye'de 2020'den bu yana uygulanan çok yıllı bütçeleme sistemi, kamu maliyesine orta vadeli bir perspektif kazandırmayı amaçlıyor. Üç yıllık bütçe hazırlığı, kurumlara öngörülebilirlik sağlarken yatırım planlamasını da kolaylaştırıyor. Ayrıca, küresel ekonomik belirsizlikler ve jeopolitik riskler karşısında mali dayanıklılığı güçlendirmek hedefleniyor.
2023'te yaşanan deprem felaketinin ardından artan kamu harcamaları, bütçe disiplinini zorlamıştı. Yeni dönemde tasarruf ve etkinlik odaklı yaklaşım, bu baskıyı hafifletmeyi amaçlıyor. Aynı zamanda yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve savunma sanayii gibi öncelikli alanlara kaynak ayrılması planlanıyor.
Bütçe sürecinin şeffaflığı ve katılımcılığı da tebliğde vurgulanan unsurlar arasında. Kurumların bütçe tekliflerini hazırlarken ilgili paydaşlarla istişare etmesi, performans esaslı bütçeleme ilkelerine uyulması bekleniyor. Böylece kamu kaynaklarının daha etkin kullanımı ve hesap verebilirlik güçlendirilecek.
Önümüzdeki aylarda bütçe görüşmeleri yoğunlaşacak. Kamu idarelerinin teklifleri, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından değerlendirilecek. Bütçe tasarısının yıl sonunda Meclis'e sunulmasının ardından Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşmeler başlayacak. Sürecin, Türkiye ekonomisinin orta vadeli istikrarı açısından belirleyici olması bekleniyor.
