TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni kabul etti. Paket, yargı süreçlerinin hızlandırılması, arabuluculuk sisteminin güçlendirilmesi ve istinaf mahkemelerinin iş yükünün azaltılması gibi düzenlemeler içeriyor.
Paketin Öne Çıkan Maddeleri
Kabul edilen kanun teklifiyle birlikte, icra ve iflas hukukunda önemli değişiklikler yapılıyor. Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu hale getirilirken, icra takiplerinin elektronik ortamda yürütülmesine yönelik altyapı çalışmaları hızlandırılacak. Ayrıca, tüketici mahkemelerinin iş yükünü azaltmak için tüketici uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk kapsamı genişletiliyor. Yeni düzenleme ile 49 bin TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu olacak.
Yargılamaların Hızlandırılması
Paket, ceza yargılamalarında duruşma sayısının azaltılmasını ve tanık koruma tedbirlerinin güçlendirilmesini öngörüyor. Uzun süren davaların önüne geçilmesi amacıyla, istinaf mahkemelerindeki dosyaların belirli bir süre içinde sonuçlandırılması için hedef süre uygulaması getirilecek. Ayrıca, adli tıp raporlarının hazırlanmasında yaşanan gecikmeleri önlemek üzere adli tıp kurumlarının kapasitesi artırılacak.
İstinaf Mahkemelerine Yeni Düzenlemeler
İstinaf mahkemelerinin iş yükünü azaltmak için, belirli türdeki davaların istinaf incelemesine tabi olmaksızın kesinleşmesi sağlanacak. Örneğin, 10 bin TL’nin altındaki tazminat davaları ve bazı idari para cezalarına ilişkin davalar istinaf yoluna gidilemeden kesinleşecek. Bu sayede istinaf mahkemelerinin önündeki dosya sayısının önemli ölçüde azalması bekleniyor.
Arabuluculuk Sisteminin Güçlendirilmesi
Zorunlu arabuluculuk kapsamına alınan yeni uyuşmazlık türleriyle birlikte, arabuluculuk sürecinin daha etkin işlemesi için arabuluculuk eğitimleri standartlaştırılacak. Arabulucuların uzmanlık alanlarına göre listelenmesi ve tarafların kendi uzmanlık alanlarına uygun arabulucu seçebilmesi sağlanacak. Ayrıca, arabuluculuk anlaşma belgelerinin icra edilebilirliği kolaylaştırılacak.
12. Yargı Paketi, Türkiye’nin yargı reformu yol haritasında önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor. Paketin, yargı süreçlerini hızlandırarak vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırması ve mahkemelerin iş yükünü azaltması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, düzenlemelerin uygulamada ne ölçüde başarılı olacağının zamanla görüleceğini belirtiyor. Özellikle arabuluculuk sisteminin kurumsal kapasitesinin ve adli tıp alt yapısının güçlendirilmesi, reformun başarısı için kritik öneme sahip.
