İngiltere ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 12 ülke, işgal altındaki Batı Şeria'da yer alan yasa dışı İsrail yerleşimlerine yönelik ticari yaptırım kararı aldı. İngiltere Dışişleri Bakanı, “Batı Şeria'nın bazı bölgelerinde..." ifadeleriyle başlayan açıklamasında, yerleşim faaliyetlerinin derhal durdurulması çağrısında bulundu. Karar, uluslararası hukuka aykırı yerleşimlere karşı koordineli bir baskı stratejisinin parçası olarak duyuruldu.
Yaptırım Kararının Detayları
12 ülkenin ortak açıklamasına göre, Batı Şeria'daki yerleşimlerle bağlantılı ticari faaliyetler hedef alınacak. Yaptırımlar, yerleşim ürünlerinin etiketlenmesi, ithalat kısıtlamaları ve bu bölgelerde faaliyet gösteren şirketlere yönelik finansal kısıtlamaları içerebilir. İngiltere Dışişleri Bakanı, “Batı Şeria'nın bazı bölgelerinde yasa dışı yerleşimlerin genişlemesi, iki devletli çözümü ciddi şekilde tehdit ediyor. Bu adım, uluslararası hukuka saygı çağrımızın somut bir yansımasıdır" dedi.
Karar, İsrail hükümetinin yerleşim inşaatlarını durdurma çağrılarına yanıt vermemesi üzerine geldi. 12 ülke, yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Orta Doğu barışını baltaladığını vurguluyor. Yaptırımların kapsamı ve yürürlük tarihi henüz netleşmedi ancak diplomatik kaynaklar, adımların kademeli olarak uygulanacağını belirtiyor.
Uluslararası Tepkiler ve Arka Plan
İsrail yönetimi, kararı “orantısız ve kabul edilemez" olarak nitelendirdi. İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, yaptırımların barış çabalarına zarar vereceği savunuldu. ABD yönetimi ise açıklamada yer almamakla birlikte, yerleşim faaliyetlerine karşı olduğunu yineleyerek müttefiklerini itidale çağırdı.
Filistin yönetimi, kararı memnuniyetle karşıladı. Filistin Dışişleri Bakanlığı, “Bu adım, uluslararası toplumun Filistin halkının haklarını koruma yönündeki kararlılığını gösteriyor" ifadesini kullandı. Avrupa Birliği daha önce yerleşim ürünlerinin etiketlenmesi konusunda adımlar atmıştı ancak bu son karar, doğrudan ticari yaptırım içermesi bakımından daha ileri bir aşama olarak değerlendiriliyor.
Batı Şeria'daki yerleşimler, 1967'den bu yana İsrail tarafından inşa ediliyor ve uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı, yerleşimleri açıkça ihlal olarak tanımlıyor. Ancak bugüne kadar etkili bir yaptırım mekanizması devreye sokulamamıştı. 12 ülkenin bu ortak adımı, uluslararası toplumun sabrının taştığına işaret ediyor.
Uzmanlar, yaptırımların İsrail ekonomisi üzerinde sınırlı ama sembolik bir etkisi olacağını belirtiyor. Asıl önemli olan, bu ülkelerin bundan sonra atacağı adımlar ve diğer ülkelerin bu koalisyona katılıp katılmayacağı. Yaptırımların başarısı, geniş bir uluslararası destek bulmasına bağlı. Şu an için 12 ülkenin kararlılığı, Orta Doğu barış sürecinde yeni bir dönemin habercisi olabilir.
