Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında İstanbul'da riskli yapıların dönüşümü için sunulan uygun koşullu finansman desteği, başvuruya açıldığı ilk günlerde yoğun talep gördü. 12 ay geri ödemesiz dönem içeren kredi paketi, özellikle deprem riski yüksek bölgelerdeki bina sahipleri tarafından büyük ilgiyle karşılandı.
Projenin detayları ve başvuru süreci
İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi, Dünya Bankası desteğiyle hayata geçirilen bir girişim olarak öne çıkıyor. Proje kapsamında İstanbul'da riskli yapıların tespiti, yıkımı ve yeniden inşası için bireysel ve toplu başvurular alınıyor. Kredi, 12 ay geri ödemesiz olup, uzun vadeli ve düşük faizli bir yapıya sahip. Başvurular, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın belirlediği kriterlere göre değerlendiriliyor. Riskli yapı tespiti yapılmış binalar öncelikli olarak ele alınıyor.
Talep neden bu kadar yüksek?
İstanbul'un deprem kuşağında yer alması ve birçok binanın 1999 depreminden önce inşa edilmiş olması, kentsel dönüşüm ihtiyacını acil kılıyor. 2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler, eski ve risksiz yapıların yenilenmesi konusunda farkındalığı artırdı. Proje sayesinde ev sahipleri, yüksek faizli piyasa kredilerine başvurmak yerine devlet destekli bu imkandan yararlanmak istiyor. Ayrıca 12 aylık ödemesiz dönem, inşaat sürecinde mali yükü hafifletiyor.
Başvuru şartları ve kontenjan durumu
Başvuru yapabilmek için binanın Çevre Bakanlığı tarafından riskli olarak tescil edilmesi gerekiyor. Kredi başvuruları, İstanbul'un tüm ilçelerinden kabul ediliyor ancak özellikle Zeytinburnu, Fatih, Küçükçekmece, Bahçelievler ve Esenler gibi eski yapı stokunun yoğun olduğu bölgelerden talep yüksek. Yetkililer, kontenjanın sınırlı olduğunu ve başvuruların hızla değerlendirildiğini belirtiyor. Şu ana kadar binlerce başvuru alındı ve kredi havuzu büyük ölçüde kullanıldı.
Uzman görüşleri ve gelecek planları
Kentsel dönüşüm uzmanları, bu tür projelerin İstanbul'un depreme hazırlığında kritik önem taşıdığını vurguluyor. Ancak bazı uzmanlar, talebin karşılanabilmesi için kaynakların artırılması gerektiğini ifade ediyor. Bakanlık ise projenin ilk etabından elde edilen veriler doğrultusunda ikinci bir etap için değerlendirme yapacağını açıkladı. Amaç, tüm riskli yapıların dönüşümünü hızlandırmak.
Bu gelişme, kentsel dönüşümün sadece fiziki bir yenileme değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik bir dönüşüm olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Deprem gerçeğiyle yüzleşen İstanbul'da, vatandaşların devlet desteğine bu denli rağbet göstermesi, bilinç düzeyinin arttığını da ortaya koyuyor. Sürecin şeffaf ve hızlı işlemesi, kredi imkanının sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.
